• Anasayfa
Şengün & Partners Hukuk Yayınları
  • English
  • Deutsch
  • Français
  • Español
  • Italiano
  • Türkiye’de Yatırım Danışmanlığı
    • Şirket Kuruluşu
    • Risk, Uyum ve Regülasyon
    • ESG
    • Bilişim Teknoloji Danışmanlığı
    • Dijital Dönüşüm
  • Makaleler
    • Nedim Korhan Şengün’den
    • Girişimcilik Merkezi
    • Küresel Yeşil Merkezi
    • Risk, Uyum ve Regülasyon Merkezi
    • Tahkim Sulh ve Arabuluculuk Merkezi
    • Sermaye Piyasası ve Finans İşlemleri Merkezi
    • Sigorta Merkezi
    • Entelektüel Varlık Yönetimi Merkezi
    • Kişisel Veriler Merkezi
    • Rekabet Hukuku Uygulamaları Merkezi
    • Yatırım Danışma Merkezi
    • Uluslararası Ticaret Hukuku Merkezi
  • Duyurular
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Görüntüle
  • Türkiye’de Yatırım Danışmanlığı
    • Şirket Kuruluşu
    • Risk, Uyum ve Regülasyon
    • ESG
    • Bilişim Teknoloji Danışmanlığı
    • Dijital Dönüşüm
  • Makaleler
    • Nedim Korhan Şengün’den
    • Girişimcilik Merkezi
    • Küresel Yeşil Merkezi
    • Risk, Uyum ve Regülasyon Merkezi
    • Tahkim Sulh ve Arabuluculuk Merkezi
    • Sermaye Piyasası ve Finans İşlemleri Merkezi
    • Sigorta Merkezi
    • Entelektüel Varlık Yönetimi Merkezi
    • Kişisel Veriler Merkezi
    • Rekabet Hukuku Uygulamaları Merkezi
    • Yatırım Danışma Merkezi
    • Uluslararası Ticaret Hukuku Merkezi
  • Duyurular
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Görüntüle
Şengün & Partners Hukuk Yayınları
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Görüntüle
Ana Sayfa Makaleler

Küresel Deniz Ticaretine Bakış

23 Ağustos 2024
içinde Makaleler
Okuma Süresi: 5 dk okuma
A A
Overview of International Maritime Trade
Facebook'ta PaylaşTwitter'da PaylaşLinkedin'de Paylaş

Denizyolu taşımacılığı dünyanın bir kıtasından başka bir kıtasına yüklerin güvenli ve sürdürülebilir taşınmasını sağlayan, tarihten bugüne küresel ticaretin omurgası işlevi gören ve bugün küresel tedarik zincirinde yaklaşık %90 payı olan stratejik bir taşıma modudur.

Yüksek kapasiteli konteyner gemilerle büyük hacimlerde ürünlerin taşınmasının yanı sıra, ticaretin küreselleşmesi, tedarik zincirinin etkin seyretmesi, maliyetlerin azaltılması ve çevresel açıdan sürdürülebilir bir yaklaşım ortaya konması yönüyle de denizyolu taşımacılığı dünyada kritik bir role sahiptir.

Küresel eksende geniş liman ağına ve çok fazla rotaya sahip olan denizyolu taşımacılığı, tedarik zincirinin daha etkin planlamasını sağlayarak ticaretin akışına katkı sunmaktadır. Dolayısıyla dünyadaki tüm ihracatçı ve ithalatçının erişebileceği pazar alternatiflerini aynı zamanda arttırmaktadır.

Serbest ticaretin arttırılmasına bağlı olarak küresel pazarlara daha fazla erişim denizyolu taşımacılığının önemini daha fazla ortaya koymaktadır. Diğer yandan konteyner gemileri ile büyük hacimli taşıma kapasitesinin sağlanması, birim maliyeti düşürerek ticaretin tüm taraflar için daha sürdürülebilir olmasına olanak tanımaktadır.

Ülkeler arası politik ve ticari değişiklikler denizyolu rotalarını ve ticari akışı etkileyebilir. İki veya daha fazla ülke arasındaki uluslararası gerilimler gemi hareketlerini, sigorta maliyetlerini, liman operasyonları ve buna bağlı tüm tedarik zincirini etkileyebilir.

Bugün küresel denizcilik, ağırlaştırılmış ticaret politikaları ve jeopolitik gerilimler dahil olmak üzere birçok zorlukla başa çıkmaya çalışıyor.

2022 yılında deniz ticaret hacmi % 0.4 düşerken, UNCTAD, deniz ticaret hacminin 2024-2028 yılları arasında ılımlı bir büyüme göstereceğini öngörüyor. Aynı şekilde metrik ton cinsinden ölçülen küresel konteyner hacmi 2022 yılında %3.7 seviyelerinde düşerken, UNCTAD, 2024- 2028 yılı için %3’lük bir büyüme öngörüyor.

Elbette 2022’deki deniz ticaretinde yaşanan zayıf büyümeyi tetikleyen çeşitli küresel faktörler oldu. Covid 19 salgını, Ukrayna savaşının yol açtığı aksaklıklar, şirketlerin üretim kapasitelerinin daralması, yaşam maliyeti krizine dünya genelinde yol açan yüksek enflasyon bu faktörlerin ana damarlarını oluşturuyor.

Covid 19 salgınının deniz ticareti üzerinde önemli ölçüde olumsuz bir etkisi oldu. Virüsün yayılma hızını yavaşlatabilmek adına sınırların ve üretim tesislerinin kapatılması veya üretimin azaltılması ekonomik faaliyetlerin kısıtlanmasına ve uluslararası ticaretin aksamasına neden olmuştur. Yük belirsizliğin olduğu bir konjonktürde konteyner gemi hatları hizmet planlamasında çeşitli gecikme ve aksaklıklar yaşamıştır. Yanı sıra limanlarda çalışma saatlerinin azalması, işgücü ve ekipman problemleri var olan akışın aksamına ve gemi liman sürelerinin uzamasına neden olmuştur.

Tüm bunları değerlendirdiğimizde son beş yıllık süreç (2019 – 2024), deniz ticaretinin öneminin belki de en iyi anlaşıldığı bir dönem olarak tarihte yerini alacaktır.

Konteyner gemi hatları,talebin düştüğü dönemlerde gemilerini iptal ederek, kalkışını geciktirerek mali etkilerine karşın önlem almaktadırlar. Alınan bu önlemlerle, piyasadaki arz-talep dalgalanmalarının denizcilik sektöründe artık yapısal bir karşılığı olduğunu söyleyebiliriz.

Bu değişkenliği destekleyici mahiyette, Sea Intelligence’ın verileri doğrultusunda sefer programı güvenilirliğine baktığımızda pandemi sonrası 8 günlere çıkan gemi bekleme süreleri, bugün hala pandemi öncesi 4 gün gemi bekleme süreleri seviyesine inememiştir.

Denizyolu yüzyıllardır dünya ticaretinin ana omurgasını oluştururken, son yıllarda ABD ve Çin ile başlayan jeopolitik gerilimler tedarik zincirinde sapmalara neden olmuştur. Bu sapmalar ülkeleri yeni stratejilerle beraber farklı pazar ve taşıma modeli arayışlarına yöneltmiştir. Batı ekonomisi başta olmak üzere enerji, teknoloji gibi stratejik alanlarda batılı ekonomiler Çin’e olan bağımlılıklarını azaltma çabaları son dönemlerde daha fazla öne çıkmaktadır ve gelecekte de bu yaklaşımın devam edeceği tahmin edilmektedir.

Clarksons Reseach’ün 2024 yılı Ocak ayı Seaborne Trade Monitor yayınına göre dünya denizyolu yük taşımaları 2023 yılında %3 artış göstererek 12,3 milyar ton olarak gerçekleştiği tahmin edilmektedir.

Böylesine büyük bir ticaretin, üç tarafı denizlerle çevrili ve ticaret yollarının doğal geçiş noktası konumunda olan Türkiye, taşımacılık yönünden kilit rol oynamaktadır.

Küreselde olduğu gibi, denizyolu ile yapılan  taşımacılık Türkiye’nin hacim açısından en yüksek paya sahip taşımacılık modudur.

Türkiye, kıtalar arası konumu çerçevesinde bölgesel ulaştırma koridorlarının geliştirilmesine yönelik birçok girişime destek vermektedir. Bunlardan en önemlisi Orta Koridor projesidir. Türkiye’den başlayarak Kafkaslar bölgesine, buradan da Hazar Denizi’ni aşarak Türkmenistan ve Kazakistan’ı takiben Orta Asya ve ÇHC’ye ulaşan Hazar geçişli Doğu-Batı Orta Koridor, tarihi İpek Yolu’nun canlandırılması projesinin en önemli öğelerinden birini oluşturmaktadır.

Orta Koridor ülkemizden başlayarak demiryolu ve karayolu bağlantılarıyla sırasıyla Gürcistan, Azerbaycan ve Hazar Denizine, buradan da Hazar geçişi kullanılarak Türkmenistan-Özbekistan- Kırgızistan veya Kazakistan güzergahını takip ederek ÇHC’ye uzanmaktır. Bu kapsamda Bakü, Aktau ve Türkmenbaşı limanları Hazar geçişinde kombine taşımacılık için kullanılmaktadır.

Orta koridor rotası etkin kullanıldığı takdirde halen yıllık 600 milyar ABD doları tutarında olan Avrupa – Çin ticaret trafiğinden Orta Asya ülkeleri ekonomik anlamda fırsatlar yaratabilecektir.

İstanbul, Mersin, İzmir, Kocaeli,Tekirdağ, Bursa gibi sanayinin en yoğun olduğu bölgelerde yer alan limanlar, denizyolu taşımacılığı açısından büyük önem teşkil etmektedir. Bu limanlar,Asya ve Avrupa arasında denizyolu, demiryolu ve karayolu bağlantılarıyla küresel ticaretin akışkan noktası haline gelmiştir.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü 2023 İstatistik Bültenine göre, limanlarımızda elleçlenen konteyner miktarı bir önceki yıla göre %1,5 artarak 12 milyon 556 bin 401 TEU olarak gerçekleşti.

2023 yılında 22 liman başkanlığının idari sınırlarında faaliyet gösteren liman tesislerinde konteyner elleçlemesi kapsamında ilk sırada Ambarlı limanı tesislerinde toplam 3 milyon 170 bin 430 TEU konteyner elleçlenmiştir. Bu skoru sırasıyla Kocaeli, Mersin, Tekirdağ, Aliağa ve diğer limanlar takip etmektedir. İlk beş liman başkanlığında elleçlenen 10 milyon 558 bin 406 TEU konteyner, toplam elleçlenen konteynerlerin %84,1’ini oluşturmaktadır.

Limanlarımızda elleçlenen yüklerin kargo tiplerine bakıldığında, hacim olarak ilk sırada olan sıvı dökme yükleri, katı dökme yükler, konteynerde taşınan yükler ve ardından genel kargo yükleri takip etmektedir.

Türkiye’nin ihracatıyla ekonomik açıdan büyümesinde deniz ticareti merkezi bir rol oynamaktadır.

Antik çağlardan günümüze önemini kat be kat arttırarak gelmiş deniz ticaretinin bugün dünyanın en stratejik taşıma modu olduğu gerçeğinden yola çıkarak, kıtaları birbirine doğal olarak bağlayan Türkiye’nin bu devasa pazardan daha fazla ekonomik fırsatlar geliştirebilmesini arzu ediyoruz.

Yazar: Sevil Öge

Kaynaklar

seaintelligence.com

mfa.gov.tr

denizcilik.uab.gov.tr

unctad.org

PaylaşTweetPaylaş
Önceki Gönderi

Küresel ve Yerel Perspektiflerle Yatırım Danışmanlığı Düzenlemelerinin Tarihsel Süreci

Sonraki Gönderi

Halka Arzda Ön Hazırlıklar

İlgili Gönderiler

İklim Değişikliği Davalarının Şirketler Üzerindeki Etkileri

İklim değişikliği, küresel ölçekte önemli ekonomik ve sosyal etkileri olan bir olgudur. İklim değişikliğiyle ilgili davalar, şirketler için ciddi bir...

Yatırım Teşvik Uygulamaları ve Destek Unsurları

Ülkemizde tasarrufların katma değeri yüksek yatırımlara yönlendirilmesi, istihdamın ve uluslararası rekabet gücünün artırılması amacıyla mevzuatta öngörülen şartları sağlayan yatırımcılara devlet...

Sanat Eserleri ve Yaratıcı Endüstrilerde Yapay Zeka ve Telif Sorunları

Sanat Eserleri ve Yaratıcı Endüstrilerde Yapay Zeka ve Telif Sorunları

Yapay zekâ teknolojilerinin son yıllarda kaydettiği hızlı gelişim, sanat ve yaratıcı endüstriler üzerinde köklü dönüşümlere yol açmıştır. Metin, görsel, müzik,...

Tahkim Yargılamasında Islah: Esneklik mi, Sınırlılık mı?

A. GİRİŞ Islah kelime anlamı olarak düzeltme, iyileştirme, iyi duruma getirme olarak kullanılmaktadır. Islah 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (“HMK”)...

Halka Açık Şirketlerde Şirket Değerlemesi Kavramı, Sebepleri Ve Yöntemleri

Genel Olarak Değer Kavramı: Değer; bir nesnenin veya olgunun sağladığı fayda, kullanım karşılığıdır. Ekonomik piyasada ise bu durum değişim değeri...

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Taslağı

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Taslağı

I. GİRİŞ: Covid-19 salgınının önlenmesi ve etkilerinin azaltılması amacıyla ülkemizde ve dünya genelinde sosyal ve ekonomik hayata ilişkin tedbirler alınmaya...

Sonraki Gönderi

Halka Arzda Ön Hazırlıklar

Son Makaleler

Milyarlarca Dolarlık Soygun, Tek Bir Bilgisayardan mı Başladı? Binance Vakası ve Sigortanın Kritik Sınırları

Milyarlarca Dolarlık Soygun, Tek Bir Bilgisayardan mı Başladı? Binance Vakası ve Sigortanın Kritik Sınırları

Geleceği Bugünden Devredebilir miyiz? Yapay Zekâ Çağında FSEK ve Sınırsız Hak Devirleri

Geleceği Bugünden Devredebilir miyiz? Yapay Zekâ Çağında FSEK ve Sınırsız Hak Devirleri

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın YeS-TR Düzenlemelerindeki Güncel Değişiklikler: Binalar ile Yerleşmeler için Yeşil Sertifika (YeS-TR) Süreçlerinde Yeni Dönem

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın YeS-TR Düzenlemelerindeki Güncel Değişiklikler: Binalar ile Yerleşmeler için Yeşil Sertifika (YeS-TR) Süreçlerinde Yeni Dönem

Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınmasına İlişkin Yeni Düzenleme

Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınmasına İlişkin Yeni Düzenleme

Anayasa Mahkemesinin 18 Mayıs 2026 Tarihli ve 2023/33449 Başvuru Numaralı Kararı

Anayasa Mahkemesinin 18 Mayıs 2026 Tarihli ve 2023/33449 Başvuru Numaralı Kararı

Rekabet Kurumu’nun İş Gücü Piyasalarındaki Rekabet İhlallerine Yaklaşımı ve Güncel Uygulamaları

Rekabet Kurumu’nun İş Gücü Piyasalarındaki Rekabet İhlallerine Yaklaşımı ve Güncel Uygulamaları

  • Anasayfa

© 2024 Şengün Partners

Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Görüntüle
  • Türkiye’de Yatırım Danışmanlığı
  • Makaleler
  • Hakkımızda
  • İletişim
  • Türkçe
    • English
    • Deutsch
    • Français
    • Türkçe
    • Español
    • Italiano

© 2024 Şengün Partners