Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Değişiklik Yönetmeliği”) 25 Ağustos 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Değişiklik Yönetmeliği ile, 10 Ağustos 2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanan Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliği (“Yönetmelik”) üzerinde önemli değişiklikler yapıldı. Bu yazımızda Yönetmelik’te yapılan esaslı değişikliklere yer verilecek olup bunlar aşağıdaki şekildedir;
- Mevcut Yönetmelikte bulunan ibarelerde değişikliğe gidilmiştir. Böylece, yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan “Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını” ibaresi “Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını” şeklinde; (ğ) bendinde yer alan “Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğünü” ibaresi “Ar-Ge Teşvikleri Genel Müdürlüğünü” şeklinde; (o) bendinde yer alan “Bakanlar Kurulunun” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde, (v) bendinde yer alan “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı” ibaresi “Ticaret Bakanlığı” şeklinde şeklinde değiştirilmiştir.
- Söz konusu Yönetmeliğin “Gelir vergisi stopajı teşviki uygulaması“ başlıklı 10. Maddesinin 4. Fıkrasının sonuna aşağıdaki madde eklenmiştir;
“Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi anlaşmaları kapsamında uluslararası kurumlardan ya da kamu kurum ve kuruluşlarından Ar-Ge, yenilik veya tasarım projelerini desteklemek amacıyla fon veya kredi kullanan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projeleri ile rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve tekno girişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde çalışan Ar-Ge ve destek personeli ile Kanun kapsamında yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenen tasarım projelerinde ve tasarım merkezlerinde çalışan tasarım ve destek personelinin; bu çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleri üzerinden hesaplanan vergiden, 1/1/2022 tarihinden önce 193 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde düzenlenen asgari geçim indirimi, 1/1/2022 tarihinden sonra 193 sayılı Kanunun 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (18) numaralı bendinde düzenlenen asgari ücret istisnasına isabet eden vergi düşüldükten sonra kalan vergi tutarının; doktoralı olanlar ile desteklenecek programlardan birinde en az yüksek lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksan beşi, yüksek lisanslı olanlar ile desteklenecek programlardan birinde lisans derecesine sahip olanlar için yüzde doksanı ve diğerleri için yüzde sekseni, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilir.”
Bununla beraber, Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde çalışan doktora mezunu personelin üniversitelerde mentorluk faaliyeti ve ders saatine karşılık gelen sürelerin toplamda haftalık 8 saati aşmamak şartıyla, bu çalışmaları gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirileceği belirtilmiştir.
Yönetmelikte ayrıca, gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde çalışan personelin toplam sayısının veya teşvike konu edilen toplam çalışma sürelerinin yüzde yirmisini aşmamak kaydıyla bu fıkrada belirtilen durumlar haricinde bu merkezler dışında geçirilen sürelerin de ilgili Ar-Ge veya tasarım merkezi yönetimi tarafından Bakanlığa bildirilmesi durumunda gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirileceği belirtilmiş olup Cumhurbaşkanı’nın, yüzde yirmi olarak belirlenen bu oranı belirleyeceği bölgesel ve/veya sektörel alanlarda yüzde yetmiş beşe kadar artırmaya veya tekrar kanuni oranına kadar indirmeye yetkili olduğu ifade edilmiştir.
- Ar-Ge ve Tasarım merkezi çalışanlarının lisanüstü eğitimlerinde, Ar-Ge veya Tasarım merkezlerinde bir yıl süre ile çalışan olması ve Bakanlıktan onay alınması zorunluluğu kaldırılmıştır.
- Ar-Ge ve yenilik faaliyeti kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilen “İlaç üretim izni öncesinde en az iki aşaması yurt içinde gerçekleştirilmeyen klinik çalışmalar ile üretim izni sonrasında gerçekleştirilen klinik çalışmalar” ifadesi, “İlaç üretim izni öncesinde Faz-1 ya da Faz-2 çalışmalarından en az biri yurt içinde gerçekleştirilmeksizin yapılan Faz-3 klinik çalışmalar ile üretim izni sonrasında gerçekleştirilen klinik çalışmalar” olarak değiştirilmiştir.
- Ar-Ge merkezleri ile tasarım merkezleri Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından en geç iki yılda bir yapılması öngörülen denetleme süresi üç yılda bire çıkarılmıştır. Ayrıca Yönetmelikte, Yönetici Şirket tarafından yapılabilecek Ar-Ge ve tasarım merkezleri projelerinin denetiminin yapılması için incelemenin detaylarına yönelik düzenlemeler yapılmıştır.
- Rekabet Öncesi İşbirliği Projelerinin izleme ve uygulama süreçlerine yönelik detaylı bilgilere yer verilmiş ve projeler için 36 ay olan azami destek süresi 48 aya çıkarılmıştır.
- Yönetmeliğin “Temel Bilimler Desteği” başlıklı 15. maddesi “Desteklenecek Programlara Yönelik Destekler” şeklinde, “Tasarım Tescil Desteği” ibraesi ise “Tasarım Desteği” şeklinde değiştirilerek bu kavramlar genişletilmiştir.
- Desteklenecek programlara yönelik desteklerden yararlanılabilmesi için istihdam edilecek yükseköğretim kurumlarının matematik, fizik, kimya ve biyoloji lisans programlarından mezun personelin 01.03.2016, Yükseköğretim Kurulundan alınan görüş üzerine Bakanlıkça belirlenecek diğer programlardan mezun personelin ise 03.02.2021 tarihinden sonra işe alınması ve ilgili işletmede ilk kez istihdam edilmesi yükümlülüğü ifade edilmiştir.
- Yönetmeliğin “Rekabet öncesi işbirliği projelerinin başvuru, değerlendirme, izleme ve denetim, ödeme, sonuçlandırma süreçleri ile destek kalemleri, sözleşmede yer alacak hususlar ve uygulamaya ilişkin iş ve işlemler, Bakanlıkça hazırlanan Rekabet Öncesi İşbirliği Projeleri Uygulama Usul ve Esaslarında belirtilir.” şeklindeki 27. Maddesinin ikinci fıkrasnda bulunan “sonuçlandırma süreçleri” ibaresi, “sonuçlandırılması, durdurulması, iptal edilmesi, bunlara ilişkin süreçler” şeklinde değiştirilmiştir.
Bununla beraber, 27. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “işletmelerin” ibaresi ise “proje ortaklarının” şeklinde değiştirilmiştir.
- Yönetmeliğe “Girişim sermayesi uygulamaları” başlıklı ek madde eklenmiştir. Buna göre; 01.01.2022 tarihinden itibaren verilecek yıllık kurumlar vergisi beyannamesinde “Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun”un 3. maddesi kapsamında yararlanılan indirim tutarı 1.000.000 TL ve üzerinde olan kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, bu tutarın %2’si pasifte geçici bir hesaba aktarılacaktır. Aktarılması gereken tutar yükümlülüğü, yıllık bazda 20.000.000 TL ile sınırlıdır. Bu tutarın, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da “Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu” kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan girişimcilere sermaye olarak konulması şarttır. Söz konusu tutarın ilgili yılın sonuna kadar aktarılmaması halinde, yıllık beyanname üzerinden indirim konusu yapılan tutarın %20’sinin, ilgili yılda yararlanılan Ar-Ge indirimine konu edilemeyecektir.
Değişiklik Yönetmeliği, 03.02.2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.
