Faydalı Model Nedir?
Faydalı model, Türkiye’de ve dünyada yeni ve sanayiye uygulanabilir olan ancak buluş basamağı aşamasını geçemeyen buluşların sahiplerine belirli bir süre koruma sağlayan bir sınai mülkiyet hakkıdır. Türkiye’de bu koruma süresi 10 yıl olarak belirlenmiştir. Patente göre daha kısa süreli ve düşük maliyetlerde koruma sağlayan faydalı model koruması, buluş sahiplerine buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkı tanır.
Faydalı Model Koruması’nın Şirketler İçin Önemi
Entelektüel varlık unsurları için oldukça önemi olan faydalı model, sadece ürün ve üretim metodlarını koruma altına alan bir belge olmayıp şirketlerin Ar-Ge yatırımlarınadan pazar payını arttırarak pazarda rakiplerine karşı üstünlük sağlamasına kadar pek çok fonksiyona sahiptir.Sektörde bulunan patent ve faydalı modellerin incelenmesi ile üretim imkanı olmayan gereksiz yatırımların önüne geçilmekte, şirketlerin gelişime açık olan alanlara yönelerek karlılığını arttırmasına ve pazarda ön plana çıkmasına olanak sağlanmaktadır.
Faydalı model koruması sayesinde şirketler yürüttükleri Ar-Ge çalışmaları ile teknik anlamda ilerleme sağlayan değerli buluşlarına hukuki koruma sağlarken aynı zamanda aynı alanda faaliyet gösteren firmaların pazara girişi önleyerek rekabette üstünlük sağlamaktadır.
Bununla beraber sağlanan koruma ile, şirketin ekonomik ve teknolojik parametrelerini piyasadaki rakiplerine, müşterilerine, iş ortaklarına ve gelecekteki muhtemel çalışanlarına gösterilmesi ile şirkete prestij kazandırılmaktadır.
Şirketlerin faydalı model koruması stratejisinin benimsemesindeki bir diğer önemli nokta, çalışanlarını yaratıcılığa teşvik ederek yeni bilgilerin açığa çıkarılmasını sağlaması ve iç performansları ödüllendirerek çalışanların şirketlere bağlılığının güçlendirmesidir.
Faydalı Model Belgesi Nasıl Alınır ?
Faydalı model belgesinin nasıl alınacağı, yaptığı veya yapma hazırlığında olduğu bir buluşu hukuki olarak koruma altına almak isteyen şirketler tarafından merak edilen konulardan biridir. Türkiye’de fayda modellerin de içerisinde olduğu sınai mülkiyet hakları 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ile düzenlenmekte olup bu kanuna göre faydalı model belgesi verme yetkisi Türk Patent ve Marka Kurumu’na aittir.
Kurum, değerlendirmelerini yaparken başvuruların 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 90. Maddesinde belirtilen kriterlere göre yapar. Yapılan başvuruların gerekli belgeleri taşıyıp taşımadığının değerlendirilir ve eksik belgeleri bulunan başvurular için 2 ay ek süre verir. Ardından şekli inceleme aşamasına geçilir ve başvurular şekil şartlarına göre değerlendirilir.Şekil şartlarını taşıyan başvurular için sonraki aşama olan araştırma aşamasına geçilirken şekil şartlarında eksiklik bulunan başvuruların eksiklikleri tamamlaması için yine 2 aylık ek süre verilir.
Şekil şartlarının tamamlanması sonrasında 2 ay içinde araştırma raporu talep edilmelidir. Araştırma raporunun talep edilmemesi halinde ve buluş sahibinin araştırma raporu masraflarını ödememesi durumunda yapılan başvuru değerlendirmeden çıkarılır.
Tüm bu süreçlerin tamamlanmasının ardından Türk Patent Kurumu tarafından oluşturulan araştırma raporu yayımlanır. 3. Kişilerin varsa itiazları değelerlendirilir. Kurum, yaptığı değerlendirmeler sonucunda başvuru konusu buluşa faydalı model belgesi verilmesine karar verdiği takdirde, bu karar faydalı model belgesi ile bültende yayınlanacaktır.
Faydalı model belgesi alınması için yapılacak başvuruların alanında uzman ve ilgili mevzuata hâkim kişilerin desteği ile yapılması bu sürecin sağlıkı olarak tamamlanabilmesi için oldukça önem arz etmektedir.
