Teknolojik gelişmeler ve özellikle internetin hayatımıza girmesi ile kişisel verilerimiz daha ulaşılabilir bir hale gelmiştir. Arama motorlarıyla geçmişte yaşanılan olayların, haberin, fotoğrafın vb. kolay ulaşılabilirliği kişilerin sürekli olarak geçmişleriyle karşılaşılmalarına ve kişilerin öz saygısını yitirmesine sebep olmaktadır. Bu sebeple kişiler, unutulma hakkı kapsamında tüm bu bilgilerin ve diğer kişisel verilerinin arama sonuçlarında ulaşılabilirliğinin kesilmesini talep edebilmektedirler. Bu yazımızda kişisel verileri sahiplerinin verilerinin silinmesi, yok edilmesi ve imha edilmesinin unutulma hakkı ile ilişkisinden bahsedeceğiz.
Unutulma hakkının tanımı, uluslararası alanda Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi tarafından kişisel verilerin korunmasına ilişkin yapılan düzenlemelerde yapılmamış olsa da özel hayata saygı, özel hayatın gizliliği, kişisel verilerin korunması gibi haklar kapsamında unutulma hakkına yer verilen kararlar ya da raporlar bulunmaktadır.
Unutulma hakkına yönelik görülen ilk dava Avrupa Birliği Adalet Divanı tarafından karara bağlanmıştır. Dava konusu olay, Costeja Gonzales’in arama motoru Google’da adını yazması sonucunda La Vanguardia isimli gazetenin iki farklı tarihli sayfasında çıkan, kişinin sosyal güvenlik borçlarını ödeyemediği için mülkünü satmak zorunda kalmasına ilişkin bilgilerin, gazete sayfalarından ve Google ile Google İspanya arama sonuçlarından kaldırılmasını ve gizlenmesini talep etmesine ilişkindir. Gonzales bu talebini temelde, kendisiyle ilgili prosedürün yıllar önce sonuçlandığı ve artık bu haberlerin tamamen yersiz ve ilgisiz olduğu gerekçesine dayandırmıştır.[1] Yargılama sonucunda arama motorunda çıkan sonuçların geçersiz, eksik, tamamen ilgisiz veya sonradan ilgisiz hale gelmesi durumunda bu bilgilerin silinmesi gerektiğine karar verilmiştir.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“Kanun”) kapsamında unutulma hakkı ayrı bir hak olarak tanımlanmasa da Kanun’ da yer alan kişisel verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi ve bu hakkı isteme gibi hükümler unutulma hakkının yerine getirilmesine ilişkin araçları teşkil etmektedir. Bu hükümler uyarınca kişisel veri sahipleri, kişisel verilerinin silinmesini, yok edilmesini yahut anonim hale getirilmesini talep edebilecektir.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu, 23.06.2020 tarihli ve 2020/481 sayılı kararında kişisel verinin arama motorundaki indeksten çıkarılmasına ilişkin bazı kriterler belirlenmiştir. Kurul uyarınca unutulma hakkı içerikli şikayetlerin değerlendirilmesi sürecinde öncelikle dikkate alınacak kriterler; “ilgili kişinin kamusal yaşamda önemli bir rol oynaması, Arama sonuçlarının öznesinin çocuk olması, Bilginin içeriğinin doğruluğu, Bilginin kişinin çalışma hayatı ile ilgisi, Bilginin ilgili kişi hakkında hakaret, onur kırıcı, iftira niteliğine sahip olması, Bilginin özel nitelikli kişisel veri niteliği taşıması, Bilginin güncelliği, Bilginin kişi hakkında önyargıya sebep olması, Bilginin kişi açısından risk doğurması, Bilginin kişinin kendisi tarafından yayımlanma durumu , İçeriğin gazetecilik faaliyeti kapsamında işlenen verileri kapsaması , Bilgilerin yayınlanmasında yasal zorunluluk olması, Bilginin ceza gerektiren bir suçla ilgili olması” olarak belirtilmiştir.
Kişisel veri sahibi, unutulma hakkı kapsamında başvurusunu Kanunun madde 13 uyarınca ilk olarak veri sorumlusuna yapmak zorundadır. Kişisel veri sahibinin bu talebi veri sorumlusu tarafından yerine getirilmediği takdirde veri sahibinin Kanun madde 14 uyarınca Kurula şikâyet hakkı bulunmaktadır. Kurula yapılacak şikayetlerin usul şartlarına yönelik Kurul tarafından kamuoyu duyurusu yayınlanmış olup başvuruların Kurul tarafından belirtilen esaslar çerçevesinde yapılması uygun olacaktır.
[1]Unutulma Hakkının Arama Motorları Özelinde Değerlendirilmesi konulu Rehber https://kvkk.gov.tr/SharedFolderServer/CMSFiles/11b6fd99-d42a-45b1-a009-21f2d36ded21.pdf
