I. GİRİŞ
İnşaat, dünya tarihinde en riskli olarak bilinen sektörlerden biridir. Bir şantiye alanında çeşitli kayıp veya hasar türleri ile karşı karşıya kalınma ihtimali oldukça yüksektir.
Bir müteahhit, inşaat mühendisi veya sadece inşaat ile ilgili yatırım yapmayı düşünen biri de olsanız; sermaye yatırımlarınızı ve devam eden çalışmalarınızı veya projede kullanılmak üzere satın alınan materyalleri çeşitli kayıp veya zararlara karşı korumanız gerekir.
Bununla birlikte, taahhüt ettiğiniz son teslim tarihlerine uymanız beklenmektedir. Ancak tüm inşaat sürecinin sorunsuz işleyişini bozmak için herhangi bir risk ortaya çıkabilir. Tam bu ve bunun gibi benzer olaylarda İnşaat “All risk” Sigortası önemli bir rol oynamaktadır.
II. TANIMI
İnşaat “All Risk” Sigortası, inşaat süresi boyunca ortaya çıkabilecek riskleri karşılayarak kapsamlı bir teminat tipi sunmaktadır. Genel hatları, konusunu teşkil eden değerlerin teminat müddeti içinde, inşaat sahasında bulunduğu sırada, inşaat süresinde poliçede gösterilen istisnalar dışında kalan, önceden bilinmeyen ve ani bir sebeple herhangi bir ziya ve hasara uğraması halini kapsar.
Mülk, ekipman ve makinelerde meydana gelebilecek hasar veya kayıpları, şantiye yerinde yapılan işle ilgili üçüncü şahıs sorumluluğu ve yerinde yapılan geçici işleri kapsar. Poliçe ayrıca, yapım aşamasında olan tüm risk sigortası kapsamında olan bir yangın sigortası poliçesi kapsamında yangından kaynaklanan maddi kayıplara veya zararlara karşı koruma sağlamaktadır.
III. TEMİNAT KAPSAMI
İnşaat tüm risk sigortası, binalar, su depoları, kanalizasyon arıtma planları, üst geçitler, havaalanları vb. gibi çeşitli inşaata dayanan projeleri kapsayan kapsamlı bir sigorta poliçesidir.
Sigorta belgesinde özellikle hariç tutulmadığı müddetçe, bu poliçe inşaat süreci boyunca sözleşmeli işçilerin karşılaşabileceği zarar veya kayıpları da kapsar.
Sigortanın kapsamı esas olarak, kapsam aşağıdaki iki sektörde sunulmaktadır:
- Maddi Hasar Bakımından: Mülkün zarar veya ziyanını veya tahribatını kapsar.
- Üçüncü şahısların maruz kalacağı zararlar nedeniyle sigortalıya düşecek hukuki sorumluluklar bakımından: Üçüncü bir şahsın uğradığı kayıp veya zararlar nedeniyle sigortalı yükleniciye düşen hukuki sorumluluğu kapsar.
Teminatın Kapsamı; Müteahhidin sözleşme şartları dahilindeki yükümlülükleri gereğince eksik ve kusurların giderilmesi amacıyla bakım devresinde yaptığı çalışmalar sırasında üçüncü şahısların uğrayacağı zararlar dolayısıyla sigortalıya düşecek hukuki sorumluluklar, ek sözleşme ile teminat altına alınabilir.
Tarafların, sigorta genel şartlarına ek olarak, kanuna, ahlaka aykırı bulunmamak üzere ve karşılıklı mutabık kalınmak suretiyle rizikonun özelliklerine uygun olarak özel şart kararlaştırabilme hakları vardır.
Örneğin aşağıdaki olayları kapsayacak şekilde de genişletilebilir;
- Enkaz kaldırma
- Çevredeki mülk sahiplerine zarar
- Deprem
- Üçüncü taraf sorumluluğu
- Provizyon yükseltilmesi
- Terörizm
- Hava taşımacılığı
- Ek gümrük vergisi
- Cam kırılması nedeniyle kayıp
- Bakım ziyaretleri
IV. SINIRLARI
Her ne kadar ismi “ALL RİSK” yani tüm riskleri kapsayacağı çıkarımı yapılsa da bazı olaylar sigorta poliçesi kapsamında sayılmamaktadır. Örneğin:
- Kasıtlı veya ihmal sebebiyle oluşan kayıp veya hasar
- Hatalı tasarım nedeniyle kayıp veya hasar
- Grev, lokavt, kargaşalık, halk hareketleri, kötü niyetli hareketler ve bunların gerektirdiği askeri ve inzibati hareketler
- Sigortalı kıymetler dışında, sigortalı taraflara ait mevcut bina ve tesislere zarar gelmesi
V. SİGORTA TUTARI NASIL BELİRLENİR
Müteahhitler ve inşaat şirketleri için “tüm risk” sigortası, sunduğu ekstra teminat sebebiyle cazip bir seçenek olabilmekte.
Standart sigorta poliçeleri temelleri kapsamakta ve her biri ayrı ayrı oluşacak poliçelerin toplamı pahalı olabilmekte. Tüm risk sigortası ise, birçok sigorta türünü bir araya getirdiği için daha uygun maliyetli bir sigorta stratejisidir. Bu şekilde, her birinde indirimli fiyatlandırma elde edilebilir.
VI. SONUÇ
Yukarıda yapılan açıklamalar her bir sözleşme tipinde farklı şeklide düzenlenebilmektedir. Bu itibarla, işbu yazımızda inşaat sigortalarında ağırlık verilen maddeler üzerinden değerlendirme yaptığımızı ve her inşaat “all risk” sigortasının içeriğinin ve teminatlarının farklı olabileceğini hatırlatmak isteriz. Bazı teminatlar, herhangi bir kayıp veya hasar durumunda, şirketiniz son teslim tarihine uymama riskine karşı korumayı geniş tutarken, diğerleri Üçüncü şahısların maruz kalacağı zararlar nedeniyle sigortalıya düşecek hukuki sorumluluklara yönelik kapsamlı bir koruma sağlıyor olabilir.
Bu gibi farklılıkların göz ardı edilmemesi adına; poliçe maddelerinin kontrol edilmesini, poliçenin koşulları okunmasını, sigortacının sunduğu alt limitler, ek ödeme ve kısıtlamalar hakkında sorular sorulmasını önermekteyiz. Ancak, her ne kadar dikkatli olunsa da farklı sigorta şirketleri ile iletişime geçerek inşaat sigortaları genel şartlarını, klozları ve poliçede yazılı hususları incelemeden herhangi bir yasal belgeyi imzalamamanız ve uzman bir avukata danışmanız faydalı olacaktır.
KAYNAKÇA:
